Obecnie (w roku 2026) na rynku dostępnych jest kilka zaawansowanych technologii soczewek okularowych do kontroli krótkowzroczności. Choć wszystkie opierają się na koncepcji rozogniskowania krótkowzrocznego (myopic defocus), różnią się one znacząco budową optyczną oraz sposobem generowania sygnału hamującego wzrost oka.
Poniżej przedstawiam porównanie kluczowych technologii:
1. D.I.M.S. (Defocus Incorporated Multiple Segments)
Soczewki: MiYOSMART / MiYOSMART iQ (Hoya)
- Budowa: Soczewka posiada centralną strefę wyraźnego widzenia o średnicy 9,4 mm, otoczoną „plastrem miodu” złożonym z kilkuset (ok. 400) mikrosegmentów o mocy +3,50 D.
- Nowa wersja MiYOSMART iQ (TED): Wykorzystuje konstrukcję Triple Enhanced Design, w której segmenty są przesunięte bliżej środka, mają wyższą moc rozogniskowania i zajmują szerszą strefę terapeutyczną.
- Działanie: Tworzy naprzemienne strefy obrazowania na siatkówce i przed nią (rozogniskowanie), co wysyła do gałki ocznej sygnał stopujący jej wydłużanie.
- Wyniki (2026): Najnowsze dane dla MiYOSMART iQ wykazują zatrzymanie progresji u 9 na 10 dzieci. U dzieci w wieku 7-12 lat osiągnięto skuteczność redukcji wzrostu osiowego na poziomie 94%.
2. HAL oraz H.A.L.T. MAX (Highly Aspherical Lenslet Target)
Soczewki: Stellest / Stellest 2.0 (Essilor)
- Budowa HAL: Składa się z 11 koncentrycznych pierścieni utworzonych przez asferyczne mikrosoczewki (lenslety).
- Budowa H.A.L.T. MAX: Najnowsza generacja (Stellest 2.0) posiada zwiększoną asferyczność soczewek oraz dodatkowy pierścień, co podwaja objętość sygnału świetlnego docierającego przed siatkówkę.
- Działanie: Zamiast punktowego rozogniskowania (jak w D.I.M.S.), technologia ta tworzy tzw. VoMD (Volume of Myopic Defocus) – trójwymiarową objętość nierozoogniskowanego światła przed siatkówką, która dopasowuje się do jej kształtu.
- Wyniki: Standardowe soczewki HAL hamowały progresję średnio o ok. 67%. Nowsza technologia H.A.L.T. MAX wykazuje znacząco wyższą skuteczność (średnio o 0,05 mm mniejszy wzrost osiowy w skali roku w porównaniu do standardowych Stellest).
3. C.A.R.E. (Cylindrical Annular Refractive Elements)
Soczewki: Zeiss MyoCare / MyoCare S
- Budowa: Wykorzystuje koncentryczne pierścienie z naprzemiennymi strefami korekcji i rozogniskowania, ale opartymi na strukturach cylindrycznych. Centralna strefa wynosi 7 mm (MyoCare) lub 9 mm (MyoCare S).
- Działanie: Wykorzystuje rozogniskowanie symultaniczne, ale zoptymalizowane pod kątem zapobiegania aberracjom, co ma zapewniać lepszy komfort widzenia peryferyjnego (technologia ClearFocus).
- Wyniki: Badania europejskie (Hiszpania) wykazały spowolnienie wzrostu gałki ocznej o około połowę (50%), a nowsze dane z 2026 roku dla wersji MyoActive sugerują jeszcze wyższą responsywność u dzieci.
4. SAL (Slightly Aspherical Lenslets)
- Kontekst: Technologia ta (soczewki o niskiej asferyczności) była używana głównie w badaniach klinicznych jako grupa porównawcza dla HAL.
- Różnica: SAL ma znacznie słabszą moc hamującą. Badania dowiodły, że aby sygnał był skuteczny, lenslety muszą mieć wysoką asferyczność (HAL), dlatego technologia SAL nie jest standardem w najskuteczniejszych produktach terapeutycznych.
Podsumowanie porównawcze
| Cecha | D.I.M.S. (MiYOSMART iQ) | H.A.L.T. MAX (Stellest 2.0) | C.A.R.E. (MyoCare) |
| Konstrukcja | Segmenty punktowe (honeycomb) | Pierścienie asferyczne (contiguous) | Pierścienie cylindryczne |
| Główny atut | Najwyższa raportowana skuteczność w 2026 r. | Ciągły „wolumen” rozogniskowania (VoMD) | Balans między kontrolą a komfortem widzenia |
| Wiek pacjenta | Skuteczność potwierdzona już od 4. roku życia | Głównie od 6-7. roku życia | Dwie wersje: dla młodszych i starszych dzieci |
| Materiał | Poliwęglan (słabe parametry optyczne) | Poliwęglan (słabe parametry optyczne) | Różne materiały indeksowe |
Uzupełnienie grupy o nowe technologie
| Technologia | Przykład |
|---|---|
| DIMS — Defocus Incorporated Multiple Segments | MiYOSMART |
| HAL / H.A.L.T. — Highly Aspherical Lenslet Target | Stellest |
| CARE — Cylindrical Annular Refractive Elements | ZEISS MyoCare |
| DOT — Diffusion Optics Technology | SightGlass |
| GDM — Grid Dimension Multiregion | Weixing GDM / GDM z badania Wang 2026 |
| Gradient-defocus / dual-control | D.D.C-A, ale to nie musi być GDM |
Działanie soczewek pod względem wieku dziecka GDM – HAL
Jako ciekawostka. Nie ma tych soczewek u nas dostępnych w Europie.
Wyniki badań wskazują, że skuteczność soczewek GDM w kontrolowaniu krótkowzroczności jest niezależna od początkowego wieku dziecka w badanej grupie wiekowej, obejmującej pacjentów od 6 do 13 lat.
Analizy statystyczne (korelacja Pearsona) nie wykazały żadnego istotnego związku między wyjściowym wiekiem pacjentów stosujących soczewki GDM a zmianami w długości ich gałki ocznej (AL) czy postępem wady refrakcji (SER) w ciągu rocznego okresu próbnego. Oznacza to, że u młodszych dzieci powstrzymywanie progresji wady działało równie skutecznie, co u starszych.
Co ciekawe, sytuacja wyglądała inaczej w grupie kontrolnej noszącej soczewki HAL, gdzie zaobserwowano istotną korelację – w ich przypadku młodszy wiek wiązał się z szybszym wydłużaniem gałki ocznej. Mimo tych różnic wewnątrz grup, badacze podkreślają, że ze względu na brak ogólnej istotności statystycznej w teście interakcji między rodzajem zastosowanej soczewki a wiekiem, badanie nie dostarcza ostatecznych dowodów pozwalających na wyznaczenie konkretnego „optymalnego progu wiekowego” do wyboru między soczewkami GDM a HAL.
