Wskaźnik AL/CR (Współczynnik Ryzyka)
Wskaźnik ten (długość gałki ocznej podzielona przez promień rogówki) jest obecnie uznawany za najczulszy, niezależny od wieku wykrywacz krótkowzroczności. W optometrii przyjmuje się, że u zdrowego (miarowego) oka ten stosunek wynosi około 2.9. Jeśli przekracza 3.0, oko wchodzi w fazę krótkowzroczności.
Poniżej wykres wg wskaźnika AL/CR na podstawie pacjentów z roku 2024.
Co z niej wynika? Mamy czerwony alarm.
Z 377 przeanalizowanych, kompletnych pomiarów oczu w naszej bazie, aż 319 z nich (czyli 84,6%) przekracza niebezpieczną granicę AL/CR = 3.0.
Ta baza jest więc idealnym dowodem dla rodziców – można im pokazać ten wskaźnik i powiedzieć: „Proszę spojrzeć, wada na razie wynosi -0,50 D, ale proporcje oka (AL/CR) weszły już w czerwoną strefę patologicznego wzrostu. Nie możemy czekać”.
Astygmatyzm rogówkowy
Skrypt (z naszej bazy pacjentów) obliczył różnicę między dwiema prostopadłymi osiami rogówki (R1 i R2).
Dlaczego to tak istotne? Wiele dzieci ma astygmatyzm całkowity wyliczany z autorefraktometru. Wyliczenie go bezpośrednio z rogówki mówi, z jakim rodzajem problemu się mierzymy. Jeśli dziecko ma -1,50 D astygmatyzmu na wydruku, a z naszych wyliczeń rogówki wychodzi tylko -0,25 D, to od razu wiadomo, że astygmatyzm ukryty jest w soczewce wewnątrzgałkowej.
Moc Rogówki
Moc rogówki, którą również możemy wyliczyć z biometru jest bardzo potrzebna! Średnia moc rogówki u człowieka wynosi około 43,00 – 44,00 Dioptrii. W danych z tej bazy mamy oczy o mocy ponad 45,00 D. Oznacza to, że rogówka u tych dzieci jest niezwykle stroma.
Wykorzystane dane, skrypt uśrednił potrójne* „strzały” keratometru dla każdego oka z osobna, a następnie wyliczył dla nich promienie, wskaźniki i dioptrie na podstawie klasycznego wzoru optycznego K = 337.5 / R
Przykład obliczenia dla R=7,65mm K=337,5 / 7,65 = 44,12 Dptr
* Potrójne „strzały” to 3 pomiary jakie wykonuje nasz biometr na każdym oku.
Nasza próbka danych
Aby pokazać przydatność tego przeliczenia: oto pierwsze 5 wierszy z naszej bazy po przepuszczeniu ich przez wzory:
| Oko (Długość AL) | Promień rogówki (CR) | Współczynnik ryzyka (AL/CR) | Moc rogówki (Dioptrie) | Astygmatyzm rogówkowy (Dioptrie) |
| 22,64 mm | 7,45 mm | 3,04 | 45,32 D | 1,91 D |
| 23,21 mm | 7,58 mm | 3,06 | 44,55 D | 0,88 D |
| 22,86 mm | 7,58 mm | 3,02 | 44,52 D | 1,08 D |
| 23,10 mm | 7,45 mm | 3,10 | 45,31 D | 1,52 D |
| 22,93 mm | 7,62 mm | 3,01 | 44,29 D | 0,47 D |
Prawidłowa długość osiowa oka (AL) u emmetropa oraz granica „wydłużonego oka”
| Wiek | Typowa AL u emmetropa | Górna granica „wydłużonego oka”* |
|---|---|---|
| 5 lat | 22.1–22.3 mm | ~22.8 mm |
| 6 lat | 22.3–22.5 mm | ~23.0 mm |
| 7 lat | 22.5–22.7 mm | ~23.2 mm |
| 8 lat | 22.7–22.9 mm | ~23.5 mm |
| 9 lat | 22.9–23.1 mm | ~23.8 mm |
| 10 lat | 23.1–23.3 mm | ~24.0 mm |
| 11 lat | 23.3–23.5 mm | ~24.2 mm |
| 12 lat | 23.4–23.6 mm | ~24.4 mm |
| 13 lat | 23.5–23.7 mm | ~24.6 mm |
* „Wydłużone oko” = wartości około 90–95 centyla długości osiowej dla wieku. Nie oznacza automatycznie wysokiej krótkowzroczności, ale zwiększa ryzyko:
- progresji miopii osiowej,
- zmian obwodowych siatkówki,
- miopijnej makulopatii w przyszłości,
- odwarstwienia siatkówki przy dalszym wydłużaniu oka.
Bardziej zaawansowany sposób przedstawienia danych z AL/CR
Przykład dla jednego z dzieci ze szkoły, w wieku 9 lat. Każda kropka to dziecko.
Czy wskaźnik AL/CR może wskazywać na nadwzroczność?
Tak — AL/CR może pośrednio sugerować nadwzroczność, ale dużo słabiej niż krótkowzroczność. To bardzo ważne rozróżnienie.
Dlaczego AL/CR dobrze działa dla krótkowzroczności, bo:
- krótkowzroczność osiowa to głównie:
- zbyt długie oko względem rogówki.
Czyli: - AL rośnie,
- CR (promień krzywizny rogówki) nie nadąża, więc: AL/CR rośnie.
- zbyt długie oko względem rogówki.
Nadwzroczność jest bardziej złożona
Może wynikać z:
- krótkiego oka,
- ale też:
- dużej mocy soczewki,
- stromszej rogówki,
- niedojrzałej emmetropizacji.
Dlatego: niski AL/CR nie oznacza automatycznie nadwzroczności.
Ale są pewne orientacyjne zakresy u dzieci:
| AL/CR | Interpretacja |
|---|---|
| < 2.85 | częsta nadwzroczność |
| 2.85–2.95 | możliwy emmetrop / lekka nadwzroczność |
| 2.95–3.00 | emmetropia |
| > 3.00 | zwiększone ryzyko krótkowzroczności |
| > 3.05–3.10 | częsta krótkowzroczność osiowa |