Obliczony tzw. nadmiar długości osiowej (czyli różnicę między rzeczywistą długością oka pacjenta a normą dla jego wieku) i sprawdzenie, jak ten nadmiar przekłada się na wadę wzroku (korekcję).
Algorytm regresji liniowej wyliczył z Twoich pomiarów następującą zależność:
- Każdy 1 mm wydłużenia oka ponad normę odpowiada średnio wadzie -1,35 Dioptrii.
- Odwracając to: zmiana wady o 1 Dioptrię to w Twojej grupie pacjentów wydłużenie oka o około 0,74 mm.
Dlaczego Twoje wyniki różnią się od klasycznej „reguły kciuka”?
Reguła mówi, że 1 dioptria to ok. 0,33 mm. Tymczasem Twoje dane pokazują, że u badanych przez Ciebie pacjentów na jedną dioptrię przypada aż 0,74 mm nadmiaru długości oka. Dlaczego?
- Reguła 0,33 mm: Dotyczy tego, co dzieje się, gdy to samo oko rośnie w czasie. Jeśli gałka oczna Jasia urośnie o 1 mm w ciągu roku, jego wada pogłębi się o około -3,00 D.
- Twoje dane (0,74 mm): Ty porównałeś długość oka pacjenta z normą dla wieku (czyli wykonałeś badanie przekrojowe). Kiedy oko dziecka rośnie szybciej niż powinno, organizm próbuje to kompensować – m.in. spłaszczając rogówkę i zmniejszając grubość soczewki (to proces tzw. emetropizacji).
Twoje dane stanowią doskonały dowód na tę biologiczną kompensację: mimo że oko pacjenta jest o cały 1 milimetr dłuższe niż norma, wada wynosi „tylko” -1,35 D, ponieważ soczewka i rogówka zniwelowały część błędu optycznego wynikającego ze zbyt długiej osi oka.
Zestawienie tabelaryczne
Pogrupowałem pacjentów co pół milimetra „nadmiaru” gałki ocznej, aby pokazać, jak średnio pogłębia się krótkowzroczność.
| Wydłużenie oka ponad normę (mm) | Średnia korekcja (Dioptrie) | Liczba zbadanych oczu |
| Od 0,0 do 0,5 mm | -1,14 D | 62 |
| Od 0,5 do 1,0 mm | -1,65 D | 140 |
| Od 1,0 do 1,5 mm | -2,00 D | 107 |
| Od 1,5 do 2,0 mm | -2,80 D | 107 |
| Od 2,0 do 2,5 mm | -3,72 D | 68 |
| Od 2,5 do 3,0 mm | -5,15 D | 25 |
| Powyżej 3,0 mm | -5,32 D | 12 |
Złota zasada (reguła kciuka)
Zazwyczaj przyjmuje się, że wydłużenie (czyli zmiana długości, a nie pierwszy pomiar) gałki ocznej o ok. 0,33 mm do 0,40 mm odpowiada zmianie wady refrakcji o 1 dioptrię (1,00 D) w stronę krótkowzroczności.
Można to również odwrócić: wzrost oka o pełny 1 milimetr (1,00 mm) powoduje przyrost krótkowzroczności od około -2,50 D do -3,00 D.
Jak to wygląda w zależności od wieku?
Badania naukowe nad kontrolą krótkowzroczności pokazują, że ten przelicznik nie jest liniowy i zmienia się w miarę dorastania dziecka. Różne grubości i elastyczność struktur oka powodują, że młodsze oko reaguje inaczej niż oko dorosłego:
- Dzieci młodsze (6–7 lat): Zmiana o 1 dioptrię to średnio 0,28 mm przyrostu osiowego.
- Starsze dzieci i nastolatki (12–13 lat): Zmiana o 1 dioptrię to średnio 0,32 mm.
- Dorośli: Zmiana o 1 dioptrię to najczęściej 0,35 – 0,40 mm.
W niektórych badaniach klinicznych (np. badanie COMET dotyczące postępującej krótkowzroczności u dzieci) zauważono nawet, że przy bardzo agresywnym postępie wady 1 dioptria potrafiła odpowiadać za 0,50 mm wydłużenia oka.